Школьная
Энциклопедия
Русские сочинения
Белорусские сочинения
Блог
Сачыненне на тэму

Сачыненне на тэму "Хто смяецца апошнім"

Па твору пісьменніка Кандрат Крапіва
22-01-2020

Галоўная думка твора "Хто смяецца апошнім"

   Твор К. Крапівы «Хто смяецца апошнім» был напісан перад самай вайной, у тысяча дзевяцьсот трыццаць дзевятым годзе. Камедыю можна назваць сучаснай, бо дзеянні, якія адбываюцца ў інстытуце геалогіі, вельмі нагадваюць сённяшнія стасункі паміж людзьмі амаль ва ўсіх дзяржаўных установах. Кандрат Крапіва ў камедыі выкрыў несправядлівасць, парушэнне прынцыпаў жыцця. Ён асуджае кар’ерызм, прыстасавальніцтва. Але ў той жа час драматург услаўляе вучоных, якія сваёй працай прыносяць вялікую карысць дзяржаве.

   Нельга не ўбачыць у творы два непрыемных вобраза: вобраз Гарлхвацкага і вобраз Зелкіна. Гэта два тыпа людзей, якія сутсракаюца ў народзе ў любы час: не важна XIX век ці ХХI. Што ж гэта за тыпы?

Вобраз Гарлахвацкага

   Пачнем з Гарлахвацкага. Па-першае, ён - карьерыст. А карьерызм - вечная доля чалавецтва. Толькі вось носіць ён розны характар. Карьерызм Гарлахвацкага - напорлівы, ваяўнічы. Рознымі прыёмамі Ён стараецца ўкараніцца на камандных вышынях. Падхалімства самы распаўсюджаны прыём Гарлахвацкага. Напрыклад, каб цёця Каця, прыбіральшчыца, НЕ расказвала пра яго любоe с Ніначкай Зёлкінай, ён абяцае ей павысіць аклад. Таксама можа прыкінуцца гэты пярэварацень і чалавекам-заступнікам, клапатлівым адміністратарам, што і робіць в размове с доктарам навук Чарнавусам, абяцаючы таму падтрымку. Аднака мы, чытачы і гледачы, адчуваем, што герой усё гэта робіць с адной мэтай: вызначыцца, сцвердзіцца, запачаткаваць за сабой цёплае мейсца. Тама і асуджаем героя. Кандрат Крапіва таму і дае яму такое прозвішча - Гарлахвацкі, значыцца, бярэ горло, націскам, а не ўмом.

Аналіз характару Гарлахвацкага

   Яшчэ Аднан рыса характару Гарлахвацкага - адчуванне героем беспакаранасці. На характарыстуку дзеяча трэбя звярнцуць увагу. Герой поўнымі прыгаршчамі карыстаецца прадастаўленым правам рабіць усё: і аклад можа павысіць, і звольніць, і чужое прысвоіць. Такіх, как ён, цяжка пазбавіць кіруючых крэслаў, пасадаў. Дарэчы, Гарлахвацкі хітры і шкодны. Калі ён адчувае небяспеку, ён можа апусціцца на дно, перачакаць, каб затым усплыць у новай якасці.. Гарлахвацкія былі бы не так страшны, каб не іх здольнасць хітраваць, выкручвацца із самых складаных здарэнняў. Гарлахвацкі - вуж, слізкі тып, якога Нельга ухапіць.

Вобраз Зелкіна

   Перайдзем да не менш непрыемнага чалавека – Зёлкіна. Характарыстыка Зелкіна вельмі цікавая.Зёлкіны існавалі на працягу многіх стагоддзяў. Менавіта па іх ласцы адбываліся многія трагедыі на зямлі. “Дзякуючы” Зёлкінам страх апаноўваў людзей, у душы іх усяляўся недавер, вольнае грамадства ператваралася ў таталітарнае.

   У вобразе навуковага супрацоўнiка Зелкiна паказаны яркi тып пляткара i падхалiма. Зелкiн як вучоны амаль нiчым не адрознiваецца ад свайго шэфа, Гарлахвацкага, а таму i стараецца дагаджаць начальству, падхалiмнiчая, каб утрымаць свае месца. Разумеючы хiсткасць свайго становiшча, З. пачынае плясцi iнтрыгi, паклепнiчаць на сумлені людзей. Крапiва падкрэслiвае адну знешнюю асаблiвысць Зёлкіна, якая паказвае яго ўнутранўю сутнасць. Зелкін ходзiць амаль нячутка, як кот, што падкрадваецца да сваей ахвяры. Здаецца, што ўвесь ён — гэта натапыранае вуха, якое да ўсяго прыслухоўваецца. Убачыўшы чалавеква ў формы НКВД, якi выходзiў з кабiнета Гарлахвацкага, пачуўшы назву толькi вулiцы, Зелкін фабрукуе новую сплетку супраць Чарнавуса, хаця разумее дзiкасць свайго рашэння.

Аналіз характару Зёлкіна

   Невутства Зелкіна., яго бессаромнае падхалiмства выразней за ўсе праяўляецца ў сцене пасяджэння вучонага савета, на якiм Гарлахвацкі абараняе "сваю” навуковую працу. Як i Гарлахвацкі., Зелкiн. не разумее, што гэты даклад — пародыя на навуковую працу i кiнуўся на ўсе лады расхвалiваць свайго начальнiка. Але варта было Зелкіну зразумець, што ў гэтым дакладзе няма нiчога навуковага i напiсаны ён не Гарлахвацкім., а Тулягам, як тут жа Зелкiн гаворыць адваротнае: "Я так i думаў! Каб Вы, Аляксандр Петровiч, напiсалi такую бязгуздзiцу." У вобразе Зелкiна драматург не толькi заклеймiў пляткарства i падхалiмства, але i наглядна паказаў небяспечнасць i шкоднасць такiх Зелкiных, бездоказныя абвiнавачваннi якiх былi самымi моцнымi аргументамi ў свой час для рэпрэсii супраць сумленных людзей.

   У якасці высновы да аналізу твора "Хто смяецца апошнім" хочацца сказаць, што Кандрат Крапіва меў рацыю. Кар’ерысты Гарлахвація і падхалімы Зелкіны існуюць ва ўсіх часах. Яны не только падлізы. Яны бессаромнiкi, брудныя істоты. Яны лічуць, што ўсё можно памяняць, многае - прадаць і купіць. Трагедыя ў тым, што яны не бачаць сваёй несправядлівасці. Дзякуючы твору мы можам зразумець, якіх людзей трэба выкараняць.



Падобныя сачыненні
01-02-2020
    Змест строны: Кароткі змест "Хто смяецца апошнім" Характарыстыка Зелкіна Вобраз Тулягі Вобраз Зелкіна    У рэпліках дзеючых асоб нярэдка можна пачуць выразы тыпу «замаскіраваны вораг», «здраднік», «двурушнік», «авантурыст», «паклёпнік», якія сёння ўспрымаюцца з асаблівай за вострасцю. Кароткі змест "Хто смяецца апошнім"    Дзеянне камедыі разгортваецца ў навукова-дас...